Hopen dat de dader geen Marokkaan is

E en paar dagen terug werd in Voorburg een vijftienjarige jongen op school neergestoken door een leeftijdsgenoot. De jongen overleed later. Het is verschrikkelijk en ik leef mee met de ouders. Toen de eerste nieuwsberichten vrijkwamen, was er nog niet veel bekend over de achtergronden van dader en slachtoffer. Maar ja, Nederland is voorspelbaar aan het worden als het gaat om de reacties op dit soort nieuwsberichten.

Op de Facebook-pagina van RTL Nieuws werden de eerste berichten geplaatst. De afkomst van dader en slachtoffer waren niet bekend, maar je zag meteen dat mensen (vooral ‘blanke Nederlanders’) ervan uitgingen dat het wel om een Marokkaan moest gaan. En ja, je zag weer van die typische reacties: Marokkanen deugen niet, Marokkanen zijn nietsnutten, profiteurs, Marokkanen zijn criminelen, Marokkanen verpesten onze samenleving etc.).

Toen bekend werd dat het slachtoffer een ‘blanke Nederlander’ was, toen zag je her en der zelfs ‘Marokkanen’ schrijven dat ze hoopten dat de dader geen ‘Marokkaan’ zou zijn. Een Facebook-vriend had een post geschreven over het feit dat het slachtoffer een ‘autochtoon’ is en dat hij gehoord had dat de dader mogelijk een ‘Marokkaan’ is. De reacties op die post waren interessant. Vooral de reacties waarin ‘Marokkanen’ zelf riepen dat ‘Marokkanen’ een probleem hebben in Nederland; dat ‘we’ als ‘Marokkanen’ oververtegenwoordigd zijn in de criminaliteitscijfers; dat ‘we’ moeten ophouden dit te ontkennen, dat ‘Marokkanen’ inderdaad deze samenleving verpesten en zo verder.

Kort daarna bleek dat de dader geen ‘Marokkaan’ was, maar net zoals het slachtoffer een ‘blanke Nederlander’. Niet alleen het slachtoffer, maar ook de dader kreeg vervolgens een gezicht in de nieuwsberichten. Hij was niet alleen dader, maar ook slachtoffer; hij zou namelijk jarenlang gepest zijn en had zich daarom ontwikkeld tot een gewelddadige tiener die met een mes op zak rondliep. Ik zag bij bepaalde reacties op Facebook dat er verbanden werden getrokken met Amerikaanse incidenten: ‘blanke’ tieners die op een gegeven moment besluiten een bloedbad aan te richten op scholen.

En toen was het stil. Wat als de dader wel een ‘Marokkaan’ was geweest? Zou hij dan ook als individu beschouwd worden? Zou hij dan in de media ook een gezicht krijgen en zouden verklaringen dan vooral gezocht worden in zijn persoonlijke verleden? Of zou men hem vooral zien als lid van een collectief en dat hele collectief verantwoordelijk stellen voor die daad? Ik denk het laatste helaas. We zouden dan een week zijn doodgegooid met artikelen waarin allerlei (vaak zelfbenoemde) experts ons komen uitleggen hoe het ook alweer zit met Marokkanen, criminaliteit en de Marokkaanse cultuur. Blijkbaar zijn en blijven ‘niet-blanken’ altijd lid van een collectief. Vooral als het gaat om deviant gedrag.

En blijkbaar is deviant gedrag onder ‘niet-blanken’ de norm en voor de ‘blanke Nederlander’ de uitzondering. Als een ‘niet-blanke’ deviant gedrag vertoont dan komt dat door zijn culturele achtergrond: deze persoon is dus de norm. Als een ‘blanke Nederlander’ deviant gedrag vertoont dan komt het door zijn specifieke omstandigheden en verleden en niet door zijn culturele achtergrond. Hij is een individu en vertegenwoordigt alleen zichzelf, geen groep of gemeenschap: deze persoon is dus een uitzondering. Als mensen die deviant gedrag vertonen als uitzondering worden beschouwd, wordt daarmee impliciet ook gezegd dat de ‘blanke Nederlander’ beschaafder en meer ontwikkeld is dan de ‘niet-blanke’, waar deviant gedrag als norm wordt beschouwd.

Maar nog interessanter is dat zelfs minderheden – in dit geval ‘Marokkanen’ – zich dit soort denkbeelden eigen hebben gemaakt en ook in die termen zijn gaan spreken zodra er weer iets akeligs gebeurt in Nederland.

Tags: , , , ,

Over Ibtissam Abaâziz

Ibtissam Abaâziz is een sociologe en momenteel bezig met een promotieonderzoek naar de religiebeleving van eerste en tweede generatie Marokkaanse Nederlanders. Daarnaast is zij een scherpzinnig commentator op facebook.

One Response to “Hopen dat de dader geen Marokkaan is” Subscribe

  1. Irina 15 oktober 2014 at 13:43 #

    Wat een moedige, scherpe en heldere analyse, dank daarvoor. Ik hoop dat veel mensen hier kennis van nemen, ik deel deze analyse en zeg dit al jaren, als een autochtoon iets naars heeft gedaan is er alom begrip en transformeert hij/zij tot deerniswekkend slachtoffer (jarenlang gepest is populair), een allochtoon krijgt duizenden reaguurders achter zich aan die hem/haar aanmanen te vertrekken naar het land van herkomst, waar dat ook moge zijn… . Hulde nogmaals voor uw analyse!

Reageer